از مسجد نیمهکاره تا خاکستر کامل؛
روایت امامجماعت از حمله به مسجد سیدالشهدا پاکدشت
امین کردبچه چنگی
حمله به مسجد سیدالشهدا پاکدشت و بهآتشکشیدهشدن این مکان مذهبی، علاوهبر برجاگذاشتن خسارتهای سنگین مادی و انسانی؛ احساسات دینی و اجتماعی مردم منطقه را بهشدت جریحهدار کرد و بازتاب گستردهای در افکارعمومی داشت. درهمینراستا، با هدف واکاوی ابعاد حادثه، ثبت روایت مستقیم از متن واقعه و بررسی پیامدهای اجتماعی و فرهنگی آن، گفتوگویی با «پیمان جعفری»؛ امامجماعت مسجد سیدالشهدا پاکدشت، انجام دادهایم تا جزئیات شب حادثه، شهادت دو جوان مسجدی و چشمانداز بازسازی این مکان مذهبی از زبان وی روایت شود. «جعفری» بااشارهبه سابقه حضور خود دراینمسجد، گفت: «حدود چهارسال و 34روز افتخار امامت جماعت مسجد سیدالشهدا را داشتم و دراینمدت، در کنار مردم محله پشت پاسگاه، تلاش کردیم مسجدی را که نزدیک به ۲۴سال نیمهکاره رها شده بود، دوباره احیا؛ و به جایگاهی فعال برای حضور مردم، جوانان و خانوادهها تبدیل کنیم». وی بابیاناینکه نیمهتمامماندن مسجد باعث کاهش استقبال نمازگزاران شده بود، افزود: «در سهسالاخیر، هم پیگیری جدی امور عمرانی مسجد در دستورکار قرار گرفت و هم برنامههای فرهنگی و مذهبی متعددی؛ بهویژه در ماه مبارک رمضان، اعیاد شعبانیه و ایام محرم برگزار شد. این برنامهها بهتدریج مسجد را به یک پایگاه زنده و پویا تبدیل کرد و حضور جوانان و نوجوانان را پررنگتر ساخت. مسجد دوباره به نقطه اتکای محله تبدیل شده بود». وی بااشارهبه شرایط اجتماعی منتهی به حادثه، خاطرنشان کرد: «مسجد دراینمدت به یک کانون فعال مذهبی و فرهنگی تبدیل شده بود و بسیاری از اهالی، با وجود فشارهای اقتصادی، از اینروند روبهرشد ابراز رضایت میکردند؛ اما در شب حادثه، شهر کاملاً بهآشوب کشیده شد و گروهی از اراذل و اغتشاشگران با برهمزدن نظم و امنیت عمومی، هیچ خط قرمزی برای خود قائل نبودند». وی بااشارهبه روز حادثه، تصریح کرد: «پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴، طبق روال، نماز جماعت، زیارت عاشورا و حلقه انس با قرآن با حضور پرشور جوانان و نوجوانان برگزار شد. پس از پایان برنامهها، بهدلیل شرایط امنیتی، آمادهباش لازم به پایگاههای بسیج برای حفاظت از مسجد و مقرهای مرتبط داده شد». وی با تشریح وقایع ساعات بعد، افزود: «در ادامه شب، اغتشاشگران هرآنچه در مسیرشان بود؛ از اموال عمومی گرفته تا مغازهها و خودروها را تخریب کرده یا بهآتش کشیدند. آنها بدون تمایز میان زن و مرد، پیر و جوان، به مردم حمله؛ و فضای شهر را به صحنهای خشن و ناآرام تبدیل کردند». این امامجماعت بااشارهبه اطلاع از حمله به مسجد، افزود: «در همان ساعات به ما خبر دادند مسجد سیدالشهدا موردحمله قرار گرفته است؛ اما بهدلیل شرایط موجود، امکان بازگشت تا صبح وجود نداشت. صبح روز بعد، وقتی به مسجد مراجعه کردم، مشاهده کردم که از این مکان مقدس چیزی جز چهاردیواری سیاهشده باقی نمانده است. همهچیز در میان دود و خاکستر فروریخته بود». وی با بیان جزئیات اینبخش از حادثه، تصریح کرد: «در جریان آتشسوزی مسجد، دو جوان مؤمن و فعال مسجد (علیاکبر زارعی و طاها عزیزیخواه) که همواره در مسجد، هیئت و فعالیتهای بسیج حضوری مؤثر داشتند، بهشهادت رسیدند. شدت سوختگی پیکر آنها بهحدی بود که حتی شناسایی برای خانوادههایشان دشوار شد». وی با توصیف رفتار عاملان حادثه، اظهار داشت: «رفتار اینافراد بهگونهای بود که هیچ نشانی از انسانیت در آن دیده نمیشد. تخریب، آتشزدن و خشونت کور، تنها تصویری بود که از آنشب در ذهن باقی مانده است». این امامجماعت بااشارهبه پیشینه مردمی مسجد، گفت: «این بنا، با کمکهای خرد مردم و با 1000تومان 1000تومان و آجربهآجر ساخته شده بود. حاصل سالها اعتقاد و همت مردمی بود که از سر باور دینی خود پای کار آمده بودند؛ اما یکشبه، همه این تلاشها بهظاهر به نقطه صفر بازگشت». وی باتأکیدبر تداوم فعالیتهای مذهبی مسجد، افزود: «با وجود این فاجعه؛ از فردای حادثه، میان صفحات نیمسوخته قرآن و در همان فضای آسیبدیده، نماز جماعت با حضور گسترده مردم، جوانان و نوجوانان اقامه شد. فعالیتهای مسجد نهتنها متوقف نشد؛ بلکه با انگیزه بیشتر ادامه یافت و مردم نشان دادند اینمکان تنها یک ساختمان نیست؛ بلکه بخشی از هویت جمعی آنان است». وی بااشارهبه آینده مسجد و انتظار عمومی جامعه، گفت: «به مردم اطمینان میدهم مسجد سیدالشهدا بههمت جوانان غیرتمند و پای کار، بهترازگذشته بازسازی خواهد شد. همزمان انتظار میرود با عاملان این حادثه که امنیت و آرامش مردم را هدف قرار دادند، برخورد قاطع و شفاف صورت بگیرد و نتیجه آن، به افکارعمومی اعلام شود».
عکس: مهلا ابویسانی