یادداشت
ترویج تفکر توسعهای در تولید
در جهان امروز، رتبهبندی بنگاههای اقتصادی بهعنوان یکی از ابزارهای اثرگذار در حکمرانی صنعتی قلمداد میشود. رویدادهایی همچون فورچون ۵۰۰ سالهاست که با معیارهای دقیق و روزآمد، تصویر شفافی از بزرگان صنعت ارائه داده و مسیر رقابت و تعالی را روشن میسازند. در ایران نیز بیش از سهدهه است که رتبهبندی صنایع بزرگ تحتعنوان «IMI‑۱۰۰» توسط سازمان مدیریت صنعتی برگزار میشود و بهمثابه مرجع اعتبارسنجی بنگاههای بزرگ شناخته شده است. بااینهمه، ازدیگرسو، در عرصه صنایع کوچک و متوسط که ستون فقرات اقتصاد ملی و موتور پویایی تولید کشور بهشمار میآید تاکنون جای چنین رویدادی خالی بود این درحالی است که حدود ۹۰ درصد واحدهای صنعتی کشورمان در زمره SME ها قرار دارند که اینسهم قابلتوجه درحدود نیمی از اشتغال عرصه صنعت را بهخود اختصاص دادهاند با ابتکار سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران و همکاری سازمان مدیریت صنعتی، رویداد ملی رتبهبندی بنگاههای کوچک و متوسط (SME۱۰۰) برای نخستینبار برگزار میشود، رویدادی که میتوان آنرا نقطهعطفی در عرصه ارزیابی حرفهای و فرآیند محور واحدهای صنعتی کشور دانست. همافزایی بیش از ۱۲۰ سال دانش و تجربه سازمانی میان دو نهاد تخصصی، خود گواهی بر نگاه حرفهای این حرکت ملی است. شاخصهای ارزیابی این رتبهبندی صرفاً متکی بر سنجههای مالی کلاسیک نیست؛ بهدیگرسخن، اینرویداد با معیارهایی پیشگامانه و توسعهمحور طراحی شده است؛ معیارهایی همچون فناوری و نوآوری، ارتقای سرمایه انسانی، مسئولیت اجتماعی، حفاظت از محیطزیست، زیستبوم نوآوری، ایمنی صنعتی و بهرهوری انرژی. اینرویکرد نشان میدهد که انتخاب برترینها نه براساس خروجی اقتصادی صرف، بلکه برمبنای ماهیت توسعهای فرایندها و اقدامات انجام میپذیرد. ازاینرو، چنین الگوی ارزیابی، خود بهطورطبیعی به ترویج فرهنگ توسعه، نوسازی صنعتی و تفکر آیندهنگرانه در میان صاحبان بنگاههای کوچک و متوسط منجر میشود؛ اقدامی که میتواند ریلگذاری تازهای در مسیر تحول مدیریتی و ارتقای رقابتپذیری باشد. هریکاز دستاوردهای فرآیند ارزیابی حرفهای واحدهای صنعتی کوچک و متوسط میتواند بهتنهایی نقش پررنگی در بهبود اکوسیستم تولید ایفا نماید. مزایایی مانند حمایت هدفمند از بنگاه پیشرو، بهبود شفافیت و بسترسازی جذب سرمایهگذار، گسترش رقابتپذیری و بهبود کیفیت محصولات و خدمات و فناوری در میان صنایع کوچک، ایجاد مراکز کلانداده و فرصتهای دادهکاوی و تحلیل و اعتباربخشی بیشتر به واحدها با پشتوانه برندهای ایزیپو و سازمان مدیریت صنعتی بخشی از اهم اینموارد است. اینمجموعه اقدامات، بیتردید درراستای تحقق اسناد بالادستی کشور بهویژه برنامه هفتم پیشرفت قلمداد میگردد؛ جاییکه تقویت توان رقابتپذیری صنایع کوچک و متوسط بهروشنی موردتأکید قرار گرفته و از اولویتهای دولت وفاق ملی محسوب میشود. درنهایت، رتبهبندی SME۱۰۰ تنها یک رویداد نیست؛ بلکه حرکتی فرهنگی، ساختاری و توسعهمحور است که میتواند مسیر تولید کشور را بهسوی آیندهای نوآورانهتر، رقابتیتر و پایدارتر هدایت کند. این ابتکار را میتوان گامی بلند درجهت استقرار گفتمان توسعه در صنایع کوچک و متوسط کشور دانست؛ گفتمانی که بیش از هر زمان دیگری، نیاز روز اقتصاد ایران است.
رضا انصاری/ ایرنا